ภาวะครรภ์เป็นพิษในแกสบี้
ภาวะครรภ์เป็นพิษในหนูแกสบี้ (Toxemia)
โรคนี้เกิดจากระบบmetabolismที่ผิดปกติที่มักเกิดขึ้นกับหนูตัวเมียระหว่างช่วง7-10
วันสุดท้ายก่อนคลอดจนถึงช่วงสัปดาห์แรกของการให้นมลูก
อาการ
สัญญาณบ่งบอกคือ แม่หนูจะเบื่ออาหาร ซึมเศร้า ยืนหลังค่อม แม่หนูอาจจะมีอาการน้ำลายไหล
ขอบตาลึก กล้ามเนื้อกระตุกเป็นพักๆ
สาเหตุ
สาเหตุยังไม่ใครพิสูจน์ได้แน่ชัดว่าเกิดจากอะไร อาจจะเกิดจากโรคอ้วน ความเครียด
จากอากาศร้อน หรือน้ำอาหารจำกัดไม่เพียงพอ หรือโภชนาการที่ไม่เหมาะสม และจำนวนลูกที่เยอะเกินไป
ทั้งหมดที่กล่าวมาสามารถทำให้เกิดความผิดปกตินี้ขึ้น อาการนี้สามารถเกิดขึ้นได้อย่างฉับพลัน
และการรักษาเป็นไปได้ยาก และเมื่อหนูป่วยเป็นโรคนี้ส่วนใหญ่มักจะตาย
ในช่วงท้ายของการตั้งท้อง แม่หนูจะเสียชีวิต จากการเปลี่ยนแปลงของระดับสมดุลย์ในร่างกาย มักเกิดได้บ่อยในหนูที่อ้วน มีลูกมาก หรือ อาหารไม่เหมาะสม ธาตุอาหารส่วนนึงได้รับมาจะต้องแบ่งไปให้ลูก ทำให้พลังงานหรือสารอาหารไม่เพียงพอสำหรับแม่หนูเอง เช่น ระดับน้ำตาลในเลือดจะลดลง ต่ำกว่าระดับปกติ พอระดับน้ำตาลในเลือดของแม่หนูไม่เพียงพอ ร่างกายแม่หนูจะดึงไขมันสะสมมาใช้ เพื่อชดเชยพลังงานที่ขาดไป และจะทำให้ตับต้องทำงานหนักในการเผาผลาญไขมัน และเกิดสารคีโตนขึ้น ซึ่งสารคีโตนนี้จะเป็นพิษต่อร่างกาย ทำให้แม่หนูรู้สึกแย่ และเบื่ออาหาร เมื่อร่างกายเข้าสู่ภาวะนี้ ยากที่จะทำให้กลับเป็นปกติ และเมื่อถึงเวลาที่เราสังเกตุเห็นอาการนี้ชัดเจน สารเคมีต่างๆในร่างกายแม่หนูจะเปลี่ยนแปลงไป อวัยวะภายในจะถูกทำลาย และมักจะกลับเป็นปกติไม่ได้อีกแล้ว
การรักษา
ทางเลือกในการรักษามีน้อยมาก ถ้าเราพบอาการนี้แต่เนิ่นๆ และพยายามบังคับป้อนอาหาร
ที่มีแคลอรีสูง หรือมีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบสูงพอ อาจจะกระตุ้นความอยากอาหาร
และทำให้ร่างกายแม่หนูค่อยๆกลับสู่สภาวะปกติ ได้ทัน การช่วยป้อนอาหารทางปากจะจำเป็น
เพราะแม่หนูเบื่ออาหาร ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้อาการแย่ลง การรักษาจะรวมถึงการฉีดยาเสตียรอยด์
แต่ส่วนใหญ่โอกาสรอดน้อยมาก
โอกาสจะรอด ก็พอมีบ้าง ถ้าเรามีการดูแลแม่หนูอย่างใกล้ชิด ถึงโอกาสจะริบหรี่ก็ตาม
การป้องกัน
การป้องกัน สามารถจะทำได้บ้าง โดยการไม่ให้อาหารแม่มากเกินพอดีจนแม่หนูอ้วนมากเกินไป
หรือ ให้แม่หนูได้มีโอกาสออกกำลังให้เพียงพอ ระหว่างการผสมพันธุ์ รวมทั้งอาหารที่เหมาะสม
และเพิ่มอาหารที่มีกากใยอาหาร และ เพิ่มวิตามินซี ซึ่งแม่หนูจะต้องการเป็น
2 เท่าของระยะปกติ การเพิ่มสารจำพวกคาร์โบไฮเดรต และควรผสมน้ำตาลกลูโคสลงในน้ำ
ระหว่างช่วง 2-3 สัปดาห์สุดท้ายของการตั้งท้อง จะช่วยป้องกันการขาดน้ำตาลในเลือด
นอกจากนี้การให้แคลเซี่ยม หรือก้อนเกลือแร่ ก็จะช่วยป้องกันภาวะคีโตน ดังที่กล่าวมา
ในช่วงก่อนและหลังตั้งครรภ์ นอกจากนี้ให้พยายามลดความเครียดต่างๆ เช่น ป้องกันเสียงดัง
และพยายามอย่าอุ้มแม่หนูมากเมื่อท้องแก่ จะทำให้เครียด นอกจากนี้ควรจะตรวจอาหารและน้ำอย่าให้ขาด
และพยายามกระตุ้นให้ แม่หนูกิน และพยายามหมั่นสังเกตุแม่หนูไว้ให้มากๆค่ะ
หากผิดปกติ เช่นซึม เบื่ออาหาร ให้รีบส่งแพทย์โดยด่วนที่สุด
